Deze pagina beschrijft het scoremodel, de classificatie en de afgeleide indicatoren die in de Cloud Sovereignty Assessment Tool worden gebruikt. Het model is bedoeld als gestructureerd hulpmiddel bij het beoordelen van cloud-leveranciers op digitale soevereiniteit.
Het scoremodel is gebaseerd op het Toetsingsinstrument Soevereiniteit van DICTU (Dienst ICT Uitvoering, onderdeel van het Ministerie van Binnenlandse Zaken), gepubliceerd in januari 2026. Het instrument beoordeelt cloud-diensten op vijf dimensies, uitgewerkt in veertien criteria.
Elk criterium wordt beoordeeld op een schaal van 1 (geen soevereiniteit) tot 5 (volledige soevereiniteit). De niveaus volgen een oplopende lijn van risico naar controle:
| Score | Niveau | Betekenis |
|---|---|---|
| 1 | Kritiek | Geen aantoonbare soevereiniteit op dit punt. Directe actie vereist. |
| 2 | Laag | Beperkte maatregelen, maar onvoldoende voor gevoelige data. |
| 3 | Basis | Voldoet aan minimale vereisten. Acceptabel mits aanvullende maatregelen. |
| 4 | Gevorderd | Sterke positie met aantoonbare garanties. |
| 5 | Soeverein | Volledige controle en onafhankelijkheid. Hoogste niveau. |
De scores worden in drie stappen geaggregeerd tot een overall classificatie:
| Niveau | Score | Betekenis |
|---|---|---|
| SEAL-0 | < 1,9 | Geen soevereiniteit. Onacceptabel voor overheids- of hoog-risicodata. |
| SEAL-1 | 1,9 – 2,6 | Beperkte soevereiniteit. Alleen acceptabel voor laag-risicodata met compenserende maatregelen. |
| SEAL-2 | 2,7 – 3,4 | Basissoevereiniteit. Voldoet aan minimale EU-vereisten. Acceptabel voor bedrijfsdata. |
| SEAL-3 | 3,5 – 4,2 | Hoge soevereiniteit. Sterke Europese verankering. Geschikt voor gevoelige data. |
| SEAL-4 | ≥ 4,3 | Volledige soevereiniteit. Maximale EU-controle. Geschikt voor kritieke publieke infrastructuur. |
Bij een multi-service landscape (meerdere diensten in één assessment) geldt het SEAL-niveau van de zwakste dienst als het landscape-SEAL. De keten is zo sterk als de zwakste schakel.
De juridische dimensie (J1–J4) heeft een bijzondere positie in het model. Technische en organisatorische maatregelen kunnen een zwakke juridische positie niet compenseren: als de aanbieder juridisch verplicht is data te overhandigen aan een niet-EU autoriteit, helpen encryptie en EU-datacenters slechts beperkt.
Daarom geldt een harde ondergrens:
Een assessment met een FAIL-verdict op de drpiegel vereist aanvullend juridisch onderzoek voordat de dienst kan worden ingezet voor gevoelige data.
De Washing Index detecteert sovereignty washing: de situatie waarin een leverancier hoog scoort op technische en operationele dimensies, maar laag op de juridische dimensie. De hoge totaalscore maskeert dan een fundamenteel juridisch risico.
| Washing Index | Risico | Interpretatie |
|---|---|---|
| ≤ 0,5 | Laag | Scores zijn consistent over alle dimensies. |
| 0,5 – 1,0 | Gemiddeld | Juridische dimensie loopt achter. Nader onderzoek aanbevolen. |
| > 1,0 | Hoog | Significante discrepantie. Juridische positie vereist aandacht. |
Veel organisaties maken gebruik van Managed Service Providers (MSP's) of resellers die zelf draaien op onderliggende cloudplatformen. Een Nederlandse MSP die Microsoft Azure gebruikt, erft de juridische blootstelling van Azure.
De tool modelleert dit via keten-analyse met het weakest-link principe:
Vergelijkbaar met de Washing Index, maar specifiek voor ketenrisico:
Een hoge Chain Washing Index betekent dat de eigen juridische score van de MSP aanzienlijk hoger is dan de effectieve score na doorwerking van de onderliggende platformen. De MSP-laag maskeert dan het ketenrisico.
De scores per criterium worden afgeleid uit publiek beschikbare informatie over de leverancier, waaronder:
Elke score heeft een betrouwbaarheidsniveau:
| Niveau | Bron |
|---|---|
| Hoog | Gebaseerd op officiele documentatie, certificeringen of auditrapportages. |
| Gemiddeld | Afgeleid uit bedrijfsstructuur en publieke bronnen. |
| Laag | Geschat op basis van beperkte informatie. Validatie aanbevolen. |
De tool ondersteunt het aanmaken van maximaal vier scenario's per assessment. Hiermee kan een consultant verschillende leverancierskeuzes naast elkaar leggen, bijvoorbeeld:
Elk scenario heeft een eigen SEAL-niveau, drpiegel-verdict en washing index, waardoor de impact van leverancierskeuzes direct zichtbaar wordt.
Het scoring model wordt continu gevalideerd middels geautomatiseerde testseries die alle veertien criteria, keteneffecten, grenswaarden en classificatiegrenzen verifiëren tegen een onafhankelijke referentie-implementatie van het DICTU-model. De validatie omvat:
Bij elke wijziging aan het scoring model of de vendordatabase worden deze tests opnieuw uitgevoerd. Testresultaten worden gearchiveerd ten behoeve van traceerbaarheid.
Het scoremodel is gebaseerd op:
De vendordatabase bevat informatie uit openbare bronnen. De assessment-tool en bijbehorende analyses worden aangeboden ter ondersteuning van professionele adviestrajecten, niet als vervanging daarvan.